3 عدد از مشهورترین آزمایش‌های روانشناسی که همه باید بدانند

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که چرا افراد خوب کارهای بد انجام می‌دهند؟ یا چرا یک شخص کسی را که به کمک نیاز دارد نادیده می‌گیرد؟ چگونه کسی با یک ایده افراطی که با آن موافق نیست مطابقت می‌کند؟
در طول تاریخ روان‌شناسی، آزمایش‌های زیادی برای پاسخ به این سؤال‌ها انجام گرفته است که برخی از آنها به دلایل اخلاقی امروز هرگز مجاز نیستند. بسیاری از اینها در حوزه روانشناسی اجتماعی بسیار تأثیرگذار بوده‌اند و امروزه نیز تدریس می‌شوند.

برای شنیدن سه مورد از تکان دهنده‌ترین و شناخته شده‌ترین آزمایش های اجتماعی به خواندن متن ادامه دهید.

1. آزمایش زندان استنفورد
   هیچ یک از ما دوست نداریم باور کنیم که قادر به شر هستیم. با این حال، آزمایش بدنام زندان استنفورد زیمباردو نشان داد که در واقع، همه ما این پتانسیل را داریم. همه چیز به شرایط بستگی دارد.

فیلیپ زیمباردو محقق دانشگاه استنفورد آمریکا بود. در سال 1972، او 24 دانشجوی مرد و سالم از نظر روانی را برای آزمایشی که در یک زندان ساختگی در زیرزمین استنفورد انجام می‌شد، استخدام کرد. این شرکت کنندگان به طور تصادفی در 2 گروه زندانبانان و زندانیان قرار گرفتند.

زندانبانان یک یونیفرم و یک عینک آفتابی آینه ای دریافت کردند تا برای این کار استفاده کنند. سپس زندانیان پس از اعزام به خانه، صبح روز یکشنبه در ملاء عام در منزلشان دستگیر شدند. آنها قبل از انتقال به “زندان” در یک ایستگاه پلیس واقعی مورد رسیدگی قرار گرفتند.
هیچ کس نمی توانست پیش‌بینی کند که در آینده چه اتفاقی می افتد.
به نگهبانان دستورالعمل خاصی در مورد نحوه رفتار داده نشد. با این حال، خیلی زود آنها شروع به رفتارهای افراطی کردند: زندانیان را از خوردن غذا منع می کردند، ملافه هایشان را می گرفتند، آنها را مجبور می کردند لباس هایشان را در بیاورند، و حتی آنها را با کارهایی مانند تمیز کردن توالت با دستان خالی تنبیه کردند.

علاوه بر این، زندانیان در حال تسلیم شدن به نگهبانان بودند با اینکه می‌دانستند که در واقع هیچ اشتباهی مرتکب نشده‌اند و حتی در یک زندان واقعی هم نیستند! تنها پس از سی و شش ساعت، مجبور به خارج کردن یک زندانی از آزمایش شدند، زیرا وی در افسردگی عمیق همراه با حملات خشم و گریه‌های غیرقابل کنترل فرو رفته بود.

تنها چند روز بعد، سایر زندانیان هم علائم مشابهی را نشان دادند. نگهبانان نیز همچنان به آزار آنها ادامه دادند. در این مرحله بود که دوست دختر زیمباردو به او گفت که باید آزمایش را متوقف کند. علیرغم اینکه زیمباردو قصد داشت آزمایش به مدت چهارده روز اجرا شود، تنها پس از شش روز تعطیل شد.

این آزمایش قدرت موقعیت را در تأثیرگذاری بر نحوه عمل ما نشان می‌دهد. افراد خوب، درست مثل من یا شما، توانایی انجام اعمال شیطانی را دارند. اما، قدرت موقعیت همیشه نباید بد باشد، بلکه می‌تواند نیروی خوبی باشد.

البته به دلایل اخلاقی هرگز نتوانستیم این آزمایش را تکرار کنیم. این بدان معنی است که ما باید ارزیابی کنیم که نتیجه گیری های زیمباردو چقدر معتبر هستند. برای مثال، ویژگی‌های تقاضا – اینکه چگونه نگهبانان تصور می‌کردند باید عمل کنند – ممکن است رفتار آنها را به‌طور قابل توجهی شکل داده باشد.

2. آزمایش اثر تماشاگر
   در سال 1964، کیتی جنووز به طرز وحشیانه ای بیرون خانه اش به قتل رسید. چیزی که این پرونده را بسیار متفاوت می کند این است که گزارش شده است که سی و هشت شاهد در مقطعی از این حمله حضور داشتند – که هیچ یک از آنها نتوانستند به او کمک کنند.

بعداً نشان داده شد که این حادثه کاملاً آنطور که روزنامه ها توصیف کرده بودند اتفاق نیفتاد. تعداد کمی از سی و هشت همسایه واقعاً از آنچه در آن زمان می گذشت آگاه بودند. اما، این هنوز هم علاقه زیادی را به «اثر تماشاگر» برانگیخت: این پدیده که هر چه تعداد افراد بیشتری حضور داشته باشند، احتمال کمتری دارد که کسی در شرایط اضطراری کمک کند.

چهار سال بعد، در سال 1968، جان دارلی و بیب لاتانه به آزمایش این موضوع پرداختند که آیا این تأثیر درست است یا خیر. آنها شرکت کنندگان را به تنهایی یا در گروه با دو شرکت کننده ساده‌لوح دیگر یا دو هم پیمان (محققانی که وانمود می کنند شرکت کننده هستند) در یک اتاق قرار می دهند. سپس دود را به داخل اتاق فیلتر کردند. با این اتفاق، متحدان منفعل ماندند.

نتایج این کار همان الگوی تکان دهنده ای را دنبال کرد که در مورد کیتی جنووز نشان داده شد.

شرکت‌کنندگان هم کمترین احتمال و هم طولانی‌ترین زمان را برای گزارش دود هنگامیکه با متحدان منفعل بودند، داشتند. تنها 10 درصد آن را هنگام همراهی با آنها گزارش کردند. زمانی که آنها در گروه‌های سه نفره بودند، این مقدار کمی بیشتر بود و 38 درصد بود، اما زمانی که آنها تنها بودند به 75 درصد رسید.

در دنیای واقعی، این بدان معناست که ما کمتر در شرایط اضطراری زمانی که توسط افراد دیگر احاطه شده ایم، مداخله می کنیم. و، زمانی که آن افراد نیز هیچ کاری انجام نمی دهند، احتمال کمتری وجود دارد.

مهم است که به یاد داشته باشیم که این از ما آدم بدی نمی‌سازد. اثر تماشاگر به دلایل زیادی اتفاق می‌افتد: مشاهده می‌کنیم که دیگر ناظران هیچ کاری انجام نمی‌دهند و از نشانه‌های آنها پیروی می‌کنند، معتقدیم که فاقد صلاحیت هستیم، یا به سادگی انتظار داریم شخص دیگری مسئولیت را بر عهده بگیرد.

بهترین راه برای جلوگیری از این اتفاق این است که بدانید این اثر وجود دارد. بنابراین شما در حال حاضر یک قدم به فردی که برای کمک به انبوه مردم وارد عمل می‌شود نزدیک‌تر شده‌اید.

3. آزمایش انطباق Asch
   آیا فکر می کنید می توانید متقاعد شوید که به یک سوال با پاسخ اشتباه پاسخ دهید، حتی زمانی که سوال درست را می دانستید؟ بسیاری از ما می گوییم نه. با این حال، آزمایش Solomon Asch در سال 1951 نشان می دهد که هم شما و هم من احتمالاً می توانیم.

در این آزمایش، از شرکت کنندگان خواسته شد که اندازه یک خط را در مقایسه با دیگران قضاوت کنند. پاسخ به این همیشه بسیار روشن و بدون ابهام بود: در گروه‌های کنترل، شرکت‌کنندگان در 99 درصد مواقع پاسخ درست را می‌دادند. با این حال، Asch شرکت کنندگان را در یک گروه با همفکرانی قرار داد که همگی پاسخ اشتباهی دادند.

ممکن است فرض کنید که شرکت‌کنندگان همچنان پاسخی را که می‌دانستند درست است، می‌دهند. اما تعداد شگفت انگیزی از شرکت کنندگان با پاسخ گروهی مطابقت داشتند. در مجموع 37 درصد مواقع پاسخ اشتباه داده اند.
این آزمایش برای ما بسیار شگفت‌انگیز است زیرا ما معمولاً نمی‌دانیم که چقدر باورهای ما می‌تواند تحت تأثیر دیگران قرار گیرد. در زندگی روزمره، ما با ایده‌ها مطابقت می‌کنیم، نه به این دلیل که معتقدیم آنها درست هستند، بلکه صرفاً برای اجتناب از متمایز شدن از گروه.

مانند همه این مطالعات، مهم است که این یافته ها تا چه حد معتبر هستند. و به نظر می رسد پاسخ این است که آنها عبارتند از: یک متاآنالیز توسط Bond & Smith (1996) سطح قابل توجهی از انطباق را در بین فرهنگ ها و در طول زمان نشان داد.

با این حال، یک اقتباس بسیار هوشمندانه از این آزمایش که از همفکران استفاده نکرد، نتوانست این اثر را پیدا کند.

نکات کلیدی از این مطالعات روانشناسی معروف
اینها سه مورد از تأثیرگذارترین و شناخته شده ترین آزمایشات در تاریخ روانشناسی هستند.

زیمباردو به ما آموخت که افراد خوب قادر به انجام کارهای بد هستند. دارلی و لاتانه تأیید کردند که در مواقع اضطراری زمانی که افراد بیشتری در اطراف وجود دارند، کمتر کمک می‌کنیم. و Asch نشان داد که ما چقدر با ایده های گروهی مطابقت داریم.

شما می‌توانید از طریق سایت نوید زندگی با بهترین متخصصان در ارتباط باشید. در نوید زندگی علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره روانشناسی آنلاین و تلفنی نیز وجود دارد.